Έρχεται διπλός αποκλεισμός-ΣΟΚ στις ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη...
Δεδομένου ότι η Σαουδική Αραβία, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, εντείνει τις επιθέσεις εναντίον της Υεμένης, ο στρατός της Υεμένης και το κίνημα αντίστασης Ansarullah ετοιμάζονται να κλείσουν το Στενό Bab el-Mandeb, μια κίνηση που θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι και να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η προειδοποίηση ακολουθεί μια σαουδαραβική αεροπορική επιδρομή στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Sana'a, μια σημαντική κλιμάκωση που σημειώνεται εν μέσω της συνεχιζόμενης αμερικανικής επιθετικότητας εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στη Δυτική Ασία, αυξάνοντας περαιτέρω την ένταση σε μια ήδη ασταθή περιοχή.
Αξιωματούχοι της Υεμένης κατέστησαν σαφές ότι το κλείσιμο του Bab el-Mandeb θα συντονιζόταν με τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz, δημιουργώντας έναν επιχειρησιακό άξονα ικανό να διακόψει δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Δεδομένου ότι περίπου 8 έως 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονται καθημερινά από το Bab el-Mandeb και ότι εμπορικές συναλλαγές αξίας άνω του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων ετησίως εξαρτώνται από αυτή τη θαλάσσια οδό, μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε σεισμική ρήξη στα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομίας, με συνέπειες πολύ πέρα από την περιοχή.
Οι σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές και η προειδοποίηση της Υεμένης
Στις 13 Ιουλίου, σαουδαραβικά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν το Διεθνές Αεροδρόμιο της Sana'a, σε μια απροκάλυπτη πράξη επιθετικότητας που οι αξιωματούχοι της Υεμένης καταδίκασαν άμεσα ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπιστικών κανόνων.
Η αεροπορική επιδρομή στόχευσε τον διάδρομο προσγείωσης, σε μια -υποτίθεται- προσπάθεια να εμποδίσει την προσγείωση ενός ιρανικού αεροσκάφους που μετέφερε αξιωματούχους της Ansarullah.
Η ενέργεια αυτή επιβεβαιώθηκε αργότερα από τμήματα των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης ότι είχε προσωπικά εγκριθεί από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump, κατόπιν αιτήματος του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Mohammad Bin Salman (MBS).
Σε απάντηση, το υπουργείο Εξωτερικών της Υεμένης εξέδωσε μια έντονα διατυπωμένη ανακοίνωση, δηλώνοντας ότι η μη προκληθείσα πράξη επιθετικότητας είχε ουσιαστικά τερματίσει την εκεχειρία του 2022 και είχε εγκαινιάσει μια νέα φάση πολέμου.
Το υπουργείο προειδοποίησε επίσης ότι η Σαουδική Αραβία «θα βρεθεί σε μεγάλο στρατηγικό αδιέξοδο» και ότι «θα πληρώσει υψηλό κόστος για την επιθετικότητά της».
Οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης αντέδρασαν γρήγορα, εκτοξεύοντας βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον του Διεθνούς Αεροδρομίου Abha στη νότια Σαουδική Αραβία.
Λίγο αργότερα, ο εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων, Ταξίαρχος Yahya Saree, εξέδωσε προειδοποίηση προς όλες τις αεροπορικές εταιρείες, καλώντας τες να αποφεύγουν τον σαουδαραβικό εναέριο χώρο έως ότου αρθεί ο αποκλεισμός του Διεθνούς Αεροδρομίου της Sana'a.
Ο Saree επιβεβαίωσε επίσης ότι η αεράμυνα της Υεμένης είχε καταρρίψει επιτυχώς ένα σαουδαραβικό αναγνωριστικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Wing Loong 2 πάνω από την επαρχία Al-Bayda.
Ενισχύοντας περαιτέρω τον τόνο κλιμάκωσης, ο Mohammed al-Bukhaiti, μέλος του πολιτικού γραφείου της Ansarullah, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις της Υεμένης θα πλήξουν σαουδαραβικά αεροδρόμια και κρίσιμες υποδομές, εάν το Riyadh παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Υεμένης ή επιχειρήσει νέες επιθέσεις.
Προειδοποίηση για τα Στενά του Hormuz και το Bab el-Mandeb
Η πιο σοβαρή κλιμάκωση σημειώθηκε στις 13 Ιουλίου, όταν ο Mohammed al-Farah, μέλος του πολιτικού γραφείου της Ansarullah, δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης ήταν έτοιμες να κλείσουν το Στενό Bab el-Mandeb, σε περίπτωση που η Σαουδική Αραβία συνέχιζε τη παράνομη επιθετικότητά της.
«Εάν η τρέχουσα κατάσταση επιδεινωθεί, το Στενό Bab el-Mandeb και τα Στενά του Hormuz θα κλείσουν στο πλαίσιο μιας επιχειρησιακής συμμαχίας.
Τότε οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν στα 200 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας ένα τρομακτικό σοκ» προειδοποίησε.
Η δήλωση αυτή σηματοδότησε δραματική διεύρυνση του νέου γύρου πολέμου, δημιουργώντας μια συντονισμένη στρατηγική που συνδέει δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια στρατηγικά περάσματα στον κόσμο — μια διπλή προσέγγιση ικανή να παραλύσει τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες.
Τα Στενά του Hormuz, τα οποία έχουν ήδη ουσιαστικά αποκλειστεί λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου επιθετικότητας ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, έχουν καταδείξει την ικανότητα της Τεχεράνης να ασκεί επιρροή στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η πρόσθετη απειλή για το κλείσιμο του Bab el-Mandeb θα επιδείνωνε το οικονομικό σοκ, διακόπτοντας τη διαδρομή Ερυθρά Θάλασσα–Διώρυγα του Σουέζ, μια ζωτικής σημασίας αρτηρία μέσω της οποίας διέρχεται κανονικά περίπου το 10% έως 12% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου και το 30 τοις εκατό της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
«Εάν τα Στενά του Hormuz αποτελούν το ισχυρότερο στρατηγικό πλεονέκτημα της Τεχεράνης» έχουν παρατηρήσει αναλυτές, «το Bab el-Mandeb μπορεί να είναι το τελευταίο μεγάλο στρατηγικό της απόθεμα».
Η στρατηγική σημασία του Bab el-Mandeb
Το Στενό του Bab el-Mandeb, του οποίου η αραβική ονομασία μεταφράζεται ως «Πύλη των Δακρύων», αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά θαλάσσια σημεία συμφόρησης (chokepoints) στον κόσμο.
Βρίσκεται ανάμεσα στην Υεμένη, στην Αραβική Χερσόνησο, και το Τζιμπουτί και την Ερυθραία, στο Κέρας της Αφρικής, και αποτελεί τη νότια πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα, συνδέοντάς την με τον Κόλπο του Aden, την Αραβική Θάλασσα και, τελικά, τον Ινδικό Ωκεανό.
Μαζί με τη Διώρυγα του Σουέζ, αποτελεί τη συντομότερη θαλάσσια διαδρομή μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, καθιστώντας το απαραίτητο για το παγκόσμιο εμπόριο, τη μεταφορά ενέργειας και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο όγκος των φορτίων που διέρχονται από αυτή τη στενή θαλάσσια οδό είναι τεράστιος.
Περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων διέρχονται καθημερινά από το Bab el-Mandeb, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 10 έως 12% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Το Στενό λειτουργεί επίσης ως βασική αρτηρία για τις μεταφορές υγροποιημένου φυσικού αερίου, ιδιαίτερα από το Κατάρ προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Το 2023, πριν από τη διατάραξη που προκλήθηκε από τη γενοκτονία στη Γάζα, η Διώρυγα του Σουέζ εξυπηρέτησε 26.434 διελεύσεις πλοίων, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είχε προηγουμένως περάσει από το Bab el-Mandeb καθ’ οδόν προς τον προορισμό της.
Πέρα από την ενέργεια, το Στενό αποτελεί ζωτική αρτηρία για την παγκόσμια βιομηχανική και αγροτική εμπορική δραστηριότητα.
Περίπου το 40% του εμπορίου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης πραγματοποιείται μέσω αυτής της διαδρομής, συμπεριλαμβανομένου του 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου ρυζιού, του 20% του εμπορίου σιταριού και του 40% του θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων.
Τα εμπορευματοκιβώτια που διέρχονται από το Στενό περιλαμβάνουν ηλεκτρονικά είδη, υπολογιστές, τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, εξαρτήματα αυτοκινήτων, ημιαγωγούς, μηχανήματα, φαρμακευτικά προϊόντα και αμέτρητα άλλα βιομηχανικά αγαθά.
Μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες, όπως οι Maersk, MSC, CMA CGM και Hapag-Lloyd, παραδοσιακά δρομολογούν τις γραμμές μεταφοράς τους μεταξύ Ασίας και Ευρώπης μέσω του Bab el-Mandeb, καθώς αυτή η διαδρομή μειώνει τα ταξίδια κατά περίπου 3.500 έως 4.000 ναυτικά μίλια σε σύγκριση με την πλεύση γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Η ετήσια αξία αγαθών και υπηρεσιών που μεταφέρονται μέσω του Στενού υπερβαίνει τα 800 δισεκατομμύρια δολάρια, πλησιάζοντας το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ποσό μεγαλύτερο από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν πολλών χωρών.
Υπό κανονικές συνθήκες, περίπου 21.000 εμπορικά πλοία διέρχονται από το Στενό κάθε χρόνο, δηλαδή κατά μέσο όρο 57 πλοία την ημέρα.
Οποιαδήποτε σημαντική διακοπή, ιδιαίτερα εάν συμπέσει με διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Hormuz, θα προκαλούσε μια παγκόσμια κρίση στις μεταφορές με καταστροφικές διαστάσεις.
Οικονομικές συνέπειες του κλεισίματος
Οι οικονομικές συνέπειες από το κλείσιμο του Bab el-Mandeb θα ήταν καταστροφικές.
Τα πλοία θα αναγκάζονταν να αλλάξουν πορεία και να ακολουθήσουν τη διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προσθέτοντας κατά μέσο όρο 10 έως 14 ημέρες στους χρόνους ταξιδιού και αυξάνοντας σημαντικά την κατανάλωση καυσίμων, τα ασφάλιστρα και τα λειτουργικά κόστη.
Για ένα μέσο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το κόστος ανά ταξίδι θα εκτοξευόταν από πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια σε περίπου 1,7 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή αύξηση 70%, γεγονός που θα καθυστερούσε την παράδοση αγαθών από την Ασία προς την Ευρώπη κατά 15 έως 20 ημέρες, ασκώντας σοβαρή πίεση στις ήδη εύθραυστες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο αντίκτυπος στις ενεργειακές αγορές θα ήταν άμεσος και σοβαρός.
Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν στα 200 δολάρια το βαρέλι, όπως προειδοποίησαν αξιωματούχοι της Ansarullah, προκαλώντας πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως και ενδεχομένως ωθώντας ευάλωτες οικονομίες σε ύφεση.
Η αναστάτωση θα επέφερε επίσης ισχυρό πλήγμα στη Διώρυγα του Σουέζ, η οποία έχασε δισεκατομμύρια σε έσοδα κατά την προηγούμενη κρίση, με το ετήσιο εισόδημά της να μειώνεται από 10,2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023 σε περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.
Η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, οι ευρωπαϊκές χώρες, η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα θα συγκαταλέγονταν μεταξύ των μεγαλύτερων χαμένων από ένα τέτοιο κλείσιμο.
Ωστόσο, ακόμη και η διαρκής απειλή ενός κλεισίματος θα μπορούσε να παραλύσει το παγκόσμιο εμπόριο.
Τα αυξημένα ασφάλιστρα και οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις κινδύνου από τις ναυτιλιακές εταιρείες θα ανάγκαζαν τα πλοία να επιλέγουν μεγαλύτερες διαδρομές, αυξάνοντας τις τιμές πριν ακόμη πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε πραγματική επίθεση στο στενό.
Η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η αλλαγή πορείας των πλοίων από το Bab el-Mandeb έχει αυξήσει την παγκόσμια ζήτηση για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κατά 12%, γεγονός που αποτελεί σαφή ένδειξη της αυξανόμενης πίεσης στη χωρητικότητα των λιμανιών και της ανόδου του κόστους ναυτιλίας παγκοσμίως.
Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Υεμένης και η αποτυχία των Ηνωμένων Πολιτειών
Το κίνημα αντίστασης της Υεμένης έχει ήδη αποδείξει την ικανότητά του να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Bab el-Mandeb.
Από τα τέλη του 2023, οι δυνάμεις της Υεμένης έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 100 επιθέσεις εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Aden, υποχρεώνοντας μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να αναστείλουν τις επιχειρήσεις τους μέσω του στενού.
Παρότι μια σταδιακή ανάκαμψη είχε εμφανιστεί στις αρχές του 2026, με περίπου 1.079 φορτηγά πλοία να διασχίζουν το στενό μόνο τον Ιανουάριο, η κατάσταση ασφαλείας παραμένει επισφαλής.
Η ροή πετρελαίου μέσω της θαλάσσιας οδού έχει ήδη μειωθεί δραματικά, από περίπου 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2023 σε μόλις 4 εκατομμύρια το 2024, γεγονός που αντικατοπτρίζει με σαφήνεια τη συνεχιζόμενη απειλή.
Μια σημαντική αλλά συχνά παραγνωρισμένη διάσταση της αντιπαράθεσης είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία, παρά τη μακροχρόνια εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών εναντίον της Υεμένης, η οποία άφησε εκατοντάδες νεκρούς και έπληξε χιλιάδες στόχους, τελικά απέτυχαν να καταστείλουν τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ansarullah.
Μετά από συμφωνία εκεχειρίας για την οποία διαμεσολάβησε το Ομάν, η Ουάσινγκτον αναγκάστηκε να αναγνωρίσει ότι η αντίσταση της Υεμένης δεν θα αποτρεπόταν.
Οι ισχυρισμοί του Trump ότι οι Houthis είχαν «συνθηκολογήσει» έρχονται σε έντονη αντίθεση με την πραγματικότητα επί του πεδίου.
Αυτό που οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους απέτυχαν να επιτύχουν μέσω της στρατιωτικής ισχύος έχει επιβεβαιωθεί εκ νέου από την ανθεκτικότητα του Άξονα της Αντίστασης: η ικανότητα της Υεμένης να απειλεί το Bab el-Mandeb παραμένει αμείωτη και η στρατηγική της επιρροή πάνω στις παγκόσμιες θαλάσσιες εμπορικές οδούς εξακολουθεί να αποτελεί μια ισχυρή πραγματικότητα.
www.bankingnews.gr
Η προειδοποίηση ακολουθεί μια σαουδαραβική αεροπορική επιδρομή στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Sana'a, μια σημαντική κλιμάκωση που σημειώνεται εν μέσω της συνεχιζόμενης αμερικανικής επιθετικότητας εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στη Δυτική Ασία, αυξάνοντας περαιτέρω την ένταση σε μια ήδη ασταθή περιοχή.
Αξιωματούχοι της Υεμένης κατέστησαν σαφές ότι το κλείσιμο του Bab el-Mandeb θα συντονιζόταν με τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz, δημιουργώντας έναν επιχειρησιακό άξονα ικανό να διακόψει δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Δεδομένου ότι περίπου 8 έως 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονται καθημερινά από το Bab el-Mandeb και ότι εμπορικές συναλλαγές αξίας άνω του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων ετησίως εξαρτώνται από αυτή τη θαλάσσια οδό, μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε σεισμική ρήξη στα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομίας, με συνέπειες πολύ πέρα από την περιοχή.
Οι σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές και η προειδοποίηση της Υεμένης
Στις 13 Ιουλίου, σαουδαραβικά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν το Διεθνές Αεροδρόμιο της Sana'a, σε μια απροκάλυπτη πράξη επιθετικότητας που οι αξιωματούχοι της Υεμένης καταδίκασαν άμεσα ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπιστικών κανόνων.
Η αεροπορική επιδρομή στόχευσε τον διάδρομο προσγείωσης, σε μια -υποτίθεται- προσπάθεια να εμποδίσει την προσγείωση ενός ιρανικού αεροσκάφους που μετέφερε αξιωματούχους της Ansarullah.
Η ενέργεια αυτή επιβεβαιώθηκε αργότερα από τμήματα των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης ότι είχε προσωπικά εγκριθεί από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump, κατόπιν αιτήματος του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Mohammad Bin Salman (MBS).
Σε απάντηση, το υπουργείο Εξωτερικών της Υεμένης εξέδωσε μια έντονα διατυπωμένη ανακοίνωση, δηλώνοντας ότι η μη προκληθείσα πράξη επιθετικότητας είχε ουσιαστικά τερματίσει την εκεχειρία του 2022 και είχε εγκαινιάσει μια νέα φάση πολέμου.
Το υπουργείο προειδοποίησε επίσης ότι η Σαουδική Αραβία «θα βρεθεί σε μεγάλο στρατηγικό αδιέξοδο» και ότι «θα πληρώσει υψηλό κόστος για την επιθετικότητά της».
Οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης αντέδρασαν γρήγορα, εκτοξεύοντας βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον του Διεθνούς Αεροδρομίου Abha στη νότια Σαουδική Αραβία.
Λίγο αργότερα, ο εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων, Ταξίαρχος Yahya Saree, εξέδωσε προειδοποίηση προς όλες τις αεροπορικές εταιρείες, καλώντας τες να αποφεύγουν τον σαουδαραβικό εναέριο χώρο έως ότου αρθεί ο αποκλεισμός του Διεθνούς Αεροδρομίου της Sana'a.
Ο Saree επιβεβαίωσε επίσης ότι η αεράμυνα της Υεμένης είχε καταρρίψει επιτυχώς ένα σαουδαραβικό αναγνωριστικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Wing Loong 2 πάνω από την επαρχία Al-Bayda.
Ενισχύοντας περαιτέρω τον τόνο κλιμάκωσης, ο Mohammed al-Bukhaiti, μέλος του πολιτικού γραφείου της Ansarullah, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις της Υεμένης θα πλήξουν σαουδαραβικά αεροδρόμια και κρίσιμες υποδομές, εάν το Riyadh παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Υεμένης ή επιχειρήσει νέες επιθέσεις.
Προειδοποίηση για τα Στενά του Hormuz και το Bab el-Mandeb
Η πιο σοβαρή κλιμάκωση σημειώθηκε στις 13 Ιουλίου, όταν ο Mohammed al-Farah, μέλος του πολιτικού γραφείου της Ansarullah, δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης ήταν έτοιμες να κλείσουν το Στενό Bab el-Mandeb, σε περίπτωση που η Σαουδική Αραβία συνέχιζε τη παράνομη επιθετικότητά της.
«Εάν η τρέχουσα κατάσταση επιδεινωθεί, το Στενό Bab el-Mandeb και τα Στενά του Hormuz θα κλείσουν στο πλαίσιο μιας επιχειρησιακής συμμαχίας.
Τότε οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν στα 200 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας ένα τρομακτικό σοκ» προειδοποίησε.
Η δήλωση αυτή σηματοδότησε δραματική διεύρυνση του νέου γύρου πολέμου, δημιουργώντας μια συντονισμένη στρατηγική που συνδέει δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια στρατηγικά περάσματα στον κόσμο — μια διπλή προσέγγιση ικανή να παραλύσει τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες.
Τα Στενά του Hormuz, τα οποία έχουν ήδη ουσιαστικά αποκλειστεί λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου επιθετικότητας ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, έχουν καταδείξει την ικανότητα της Τεχεράνης να ασκεί επιρροή στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η πρόσθετη απειλή για το κλείσιμο του Bab el-Mandeb θα επιδείνωνε το οικονομικό σοκ, διακόπτοντας τη διαδρομή Ερυθρά Θάλασσα–Διώρυγα του Σουέζ, μια ζωτικής σημασίας αρτηρία μέσω της οποίας διέρχεται κανονικά περίπου το 10% έως 12% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου και το 30 τοις εκατό της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
«Εάν τα Στενά του Hormuz αποτελούν το ισχυρότερο στρατηγικό πλεονέκτημα της Τεχεράνης» έχουν παρατηρήσει αναλυτές, «το Bab el-Mandeb μπορεί να είναι το τελευταίο μεγάλο στρατηγικό της απόθεμα».
Η στρατηγική σημασία του Bab el-Mandeb
Το Στενό του Bab el-Mandeb, του οποίου η αραβική ονομασία μεταφράζεται ως «Πύλη των Δακρύων», αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά θαλάσσια σημεία συμφόρησης (chokepoints) στον κόσμο.
Βρίσκεται ανάμεσα στην Υεμένη, στην Αραβική Χερσόνησο, και το Τζιμπουτί και την Ερυθραία, στο Κέρας της Αφρικής, και αποτελεί τη νότια πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα, συνδέοντάς την με τον Κόλπο του Aden, την Αραβική Θάλασσα και, τελικά, τον Ινδικό Ωκεανό.
Μαζί με τη Διώρυγα του Σουέζ, αποτελεί τη συντομότερη θαλάσσια διαδρομή μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, καθιστώντας το απαραίτητο για το παγκόσμιο εμπόριο, τη μεταφορά ενέργειας και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο όγκος των φορτίων που διέρχονται από αυτή τη στενή θαλάσσια οδό είναι τεράστιος.
Περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων διέρχονται καθημερινά από το Bab el-Mandeb, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 10 έως 12% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Το Στενό λειτουργεί επίσης ως βασική αρτηρία για τις μεταφορές υγροποιημένου φυσικού αερίου, ιδιαίτερα από το Κατάρ προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Το 2023, πριν από τη διατάραξη που προκλήθηκε από τη γενοκτονία στη Γάζα, η Διώρυγα του Σουέζ εξυπηρέτησε 26.434 διελεύσεις πλοίων, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είχε προηγουμένως περάσει από το Bab el-Mandeb καθ’ οδόν προς τον προορισμό της.
Πέρα από την ενέργεια, το Στενό αποτελεί ζωτική αρτηρία για την παγκόσμια βιομηχανική και αγροτική εμπορική δραστηριότητα.
Περίπου το 40% του εμπορίου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης πραγματοποιείται μέσω αυτής της διαδρομής, συμπεριλαμβανομένου του 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου ρυζιού, του 20% του εμπορίου σιταριού και του 40% του θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων.
Τα εμπορευματοκιβώτια που διέρχονται από το Στενό περιλαμβάνουν ηλεκτρονικά είδη, υπολογιστές, τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, εξαρτήματα αυτοκινήτων, ημιαγωγούς, μηχανήματα, φαρμακευτικά προϊόντα και αμέτρητα άλλα βιομηχανικά αγαθά.
Μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες, όπως οι Maersk, MSC, CMA CGM και Hapag-Lloyd, παραδοσιακά δρομολογούν τις γραμμές μεταφοράς τους μεταξύ Ασίας και Ευρώπης μέσω του Bab el-Mandeb, καθώς αυτή η διαδρομή μειώνει τα ταξίδια κατά περίπου 3.500 έως 4.000 ναυτικά μίλια σε σύγκριση με την πλεύση γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Η ετήσια αξία αγαθών και υπηρεσιών που μεταφέρονται μέσω του Στενού υπερβαίνει τα 800 δισεκατομμύρια δολάρια, πλησιάζοντας το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ποσό μεγαλύτερο από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν πολλών χωρών.
Υπό κανονικές συνθήκες, περίπου 21.000 εμπορικά πλοία διέρχονται από το Στενό κάθε χρόνο, δηλαδή κατά μέσο όρο 57 πλοία την ημέρα.
Οποιαδήποτε σημαντική διακοπή, ιδιαίτερα εάν συμπέσει με διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Hormuz, θα προκαλούσε μια παγκόσμια κρίση στις μεταφορές με καταστροφικές διαστάσεις.
Yemen says it may shut strategic Bab el-Mandeb Strait in support of Iranhttps://t.co/qkgarC02JK
— Press TV ? (@PressTV) March 14, 2026
Οικονομικές συνέπειες του κλεισίματος
Οι οικονομικές συνέπειες από το κλείσιμο του Bab el-Mandeb θα ήταν καταστροφικές.
Τα πλοία θα αναγκάζονταν να αλλάξουν πορεία και να ακολουθήσουν τη διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προσθέτοντας κατά μέσο όρο 10 έως 14 ημέρες στους χρόνους ταξιδιού και αυξάνοντας σημαντικά την κατανάλωση καυσίμων, τα ασφάλιστρα και τα λειτουργικά κόστη.
Για ένα μέσο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το κόστος ανά ταξίδι θα εκτοξευόταν από πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια σε περίπου 1,7 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή αύξηση 70%, γεγονός που θα καθυστερούσε την παράδοση αγαθών από την Ασία προς την Ευρώπη κατά 15 έως 20 ημέρες, ασκώντας σοβαρή πίεση στις ήδη εύθραυστες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο αντίκτυπος στις ενεργειακές αγορές θα ήταν άμεσος και σοβαρός.
Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν στα 200 δολάρια το βαρέλι, όπως προειδοποίησαν αξιωματούχοι της Ansarullah, προκαλώντας πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως και ενδεχομένως ωθώντας ευάλωτες οικονομίες σε ύφεση.
Η αναστάτωση θα επέφερε επίσης ισχυρό πλήγμα στη Διώρυγα του Σουέζ, η οποία έχασε δισεκατομμύρια σε έσοδα κατά την προηγούμενη κρίση, με το ετήσιο εισόδημά της να μειώνεται από 10,2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023 σε περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.
Η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, οι ευρωπαϊκές χώρες, η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα θα συγκαταλέγονταν μεταξύ των μεγαλύτερων χαμένων από ένα τέτοιο κλείσιμο.
Ωστόσο, ακόμη και η διαρκής απειλή ενός κλεισίματος θα μπορούσε να παραλύσει το παγκόσμιο εμπόριο.
Τα αυξημένα ασφάλιστρα και οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις κινδύνου από τις ναυτιλιακές εταιρείες θα ανάγκαζαν τα πλοία να επιλέγουν μεγαλύτερες διαδρομές, αυξάνοντας τις τιμές πριν ακόμη πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε πραγματική επίθεση στο στενό.
Η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η αλλαγή πορείας των πλοίων από το Bab el-Mandeb έχει αυξήσει την παγκόσμια ζήτηση για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κατά 12%, γεγονός που αποτελεί σαφή ένδειξη της αυξανόμενης πίεσης στη χωρητικότητα των λιμανιών και της ανόδου του κόστους ναυτιλίας παγκοσμίως.
Yemen warns any Israeli presence in Somalia’s waters a ‘legitimate target’https://t.co/zyV2oVt26h
— Press TV ? (@PressTV) June 23, 2026
Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Υεμένης και η αποτυχία των Ηνωμένων Πολιτειών
Το κίνημα αντίστασης της Υεμένης έχει ήδη αποδείξει την ικανότητά του να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Bab el-Mandeb.
Από τα τέλη του 2023, οι δυνάμεις της Υεμένης έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 100 επιθέσεις εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Aden, υποχρεώνοντας μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να αναστείλουν τις επιχειρήσεις τους μέσω του στενού.
Παρότι μια σταδιακή ανάκαμψη είχε εμφανιστεί στις αρχές του 2026, με περίπου 1.079 φορτηγά πλοία να διασχίζουν το στενό μόνο τον Ιανουάριο, η κατάσταση ασφαλείας παραμένει επισφαλής.
Η ροή πετρελαίου μέσω της θαλάσσιας οδού έχει ήδη μειωθεί δραματικά, από περίπου 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2023 σε μόλις 4 εκατομμύρια το 2024, γεγονός που αντικατοπτρίζει με σαφήνεια τη συνεχιζόμενη απειλή.
Μια σημαντική αλλά συχνά παραγνωρισμένη διάσταση της αντιπαράθεσης είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία, παρά τη μακροχρόνια εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών εναντίον της Υεμένης, η οποία άφησε εκατοντάδες νεκρούς και έπληξε χιλιάδες στόχους, τελικά απέτυχαν να καταστείλουν τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ansarullah.
Μετά από συμφωνία εκεχειρίας για την οποία διαμεσολάβησε το Ομάν, η Ουάσινγκτον αναγκάστηκε να αναγνωρίσει ότι η αντίσταση της Υεμένης δεν θα αποτρεπόταν.
Οι ισχυρισμοί του Trump ότι οι Houthis είχαν «συνθηκολογήσει» έρχονται σε έντονη αντίθεση με την πραγματικότητα επί του πεδίου.
Αυτό που οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους απέτυχαν να επιτύχουν μέσω της στρατιωτικής ισχύος έχει επιβεβαιωθεί εκ νέου από την ανθεκτικότητα του Άξονα της Αντίστασης: η ικανότητα της Υεμένης να απειλεί το Bab el-Mandeb παραμένει αμείωτη και η στρατηγική της επιρροή πάνω στις παγκόσμιες θαλάσσιες εμπορικές οδούς εξακολουθεί να αποτελεί μια ισχυρή πραγματικότητα.
Yemen says not neutral on any new US 'adventurism' against Iranhttps://t.co/W3YojHZ7eO
— Press TV ? (@PressTV) April 29, 2026
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών